NGOẠI TÌNH CÓ BỊ XỬ LÝ THEO PHÁP LUẬT KHÔNG? HƯỚNG DẪN BẢO VỆ QUYỀN LỢI KHI LY HÔN

Phát hiện vợ hoặc chồng ngoại tình là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến ly hôn và tranh chấp về tài sản, quyền nuôi con.

Khi rơi vào hoàn cảnh này, nhiều người đặt ra các câu hỏi như:

• Ngoại tình có bị xử phạt không?
• Người thứ ba có bị xử lý theo pháp luật không?
• Ngoại tình có giúp giành quyền nuôi con không?
• Làm thế nào để bảo vệ tài sản khi ly hôn?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ những quy định pháp luật liên quan đến hành vi ngoại tình và những vấn đề cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi của mình.

1. Ngoại tình được hiểu như thế nào theo pháp luật?

Theo khoản 1 Điều 2 Luật hôn nhân và gia đình 2014 số 52/2014/QH13, quy định về nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình như sau: Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng.

Như vậy, pháp luật về hôn nhân và gia đình Việt Nam hiện nay đang theo nguyên tắc một vợ một chồng. Theo đó hành vi có vợ có chồng mà kết hôn với người khác là hành vi trái pháp luật, sẽ không được pháp luật công nhận và sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, theo điểm c khoản 2 Điều 5 Luật hôn nhân và gia đình 2014 số 52/2014/QH13, quy định về bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình

Cấm các hành vi sau đây:

• Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác
• Chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ; 

Qua đó có thể thấy, pháp luật Việt Nam quy định chế độ hôn nhân và gia đình Việt Nam thực hiện theo nguyên tắc một vợ một chồng, bất kỳ mối quan hệ nào vi phạm chế độ một vợ một chồng trong hôn nhân đều có thể xem là ngoại tình và bị xử lý theo đúng pháp luật. Hành vi ngoại tình có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. 

Điểm quan trọng nhất là yếu tố “chung sống như vợ chồng”. Việc chỉ nhắn tin yêu đương, hẹn hò hoặc có quan hệ tình cảm bí mật thường chưa đủ để cơ quan nhà nước xử lý.

2. Ngoại tình có bị xử phạt hành chính không?

Câu trả lời là CÓ. Theo khoản 1 Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, người có hành vi ngoại tình sẽ bị phạt tiền từ 05 – 10 triệu đồng 

Tình huống thực tế

Chị H. phát hiện chồng thường xuyên thuê căn hộ để sống cùng một người phụ nữ khác. Chị có hình ảnh, tin nhắn và lời xác nhận của những người sống cùng khu vực. Trong trường hợp này, nếu chứng minh được việc hai người thực sự chung sống như vợ chồng thì cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét xử lý theo quy định. Tuy nhiên, nếu chỉ có tin nhắn yêu đương hoặc những lần gặp gỡ riêng tư thì thường chưa đủ căn cứ để xử phạt.

Lưu ý: Mục tiêu quan trọng nhất không phải lúc nào cũng là xử phạt hành chính. Trong nhiều trường hợp, việc xây dựng hồ sơ chứng cứ để phục vụ ly hôn hoặc tranh chấp tài sản sẽ mang lại lợi ích thực tế hơn.

3. Khi nào ngoại tình bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Không phải mọi hành vi ngoại tình đều dẫn đến trách nhiệm hình sự.Theo Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015, người vi phạm chế độ một vợ một chồng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi:

• Hành vi làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;
• Đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn tiếp tục vi phạm;
• Gây ra những hậu quả nghiêm trọng khác theo quy định pháp luật.

Đây là chế tài nghiêm khắc nhất đối với hành vi vi phạm nghĩa vụ chung thủy trong hôn nhân.Tuy nhiên, trên thực tế, việc xử lý hình sự đòi hỏi phải có đầy đủ căn cứ chứng minh theo quy định của pháp luật.

4. Người bị phản bội có những quyền gì?

Khi phát hiện hành vi ngoại tình, nhiều người chỉ tập trung vào việc xử lý đối phương mà bỏ qua những quyền lợi quan trọng của mình.

Có được yêu cầu xử lý người thứ ba không?

Trong một số trường hợp, người thứ ba cũng có thể bị xem xét trách nhiệm nếu biết rõ đối phương đã có gia đình nhưng vẫn chung sống như vợ chồng. Tuy nhiên, việc xử lý phụ thuộc vào chứng cứ và từng tình huống cụ thể.

Có được yêu cầu bồi thường không?

Pháp luật không mặc nhiên cho phép yêu cầu người thứ ba bồi thường chỉ vì có quan hệ tình cảm với người đã kết hôn. Việc yêu cầu bồi thường phải dựa trên căn cứ pháp luật cụ thể và chứng minh được thiệt hại thực tế phát sinh. Trên thực tế, các yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần do ngoại tình thường gặp nhiều khó khăn khi giải quyết.

Có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương không?

Nếu hành vi ngoại tình làm cho quan hệ hôn nhân trở nên trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được thì đây có thể là căn cứ để yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương.

5. Ngoại tình ảnh hưởng như thế nào đến việc ly hôn?

Ngoại tình có giúp giành quyền nuôi con không?

Khi giải quyết quyền nuôi con, Tòa án sẽ xem xét:

• Điều kiện kinh tế;
• Điều kiện chăm sóc con;
• Môi trường sống;
• Thời gian trực tiếp nuôi dưỡng;
• Lợi ích tốt nhất của trẻ.

Nhiều khách hàng cho rằng chỉ cần chứng minh đối phương ngoại tình là chắc chắn được nuôi con. Thực tế, nếu người ngoại tình vẫn bảo đảm tốt điều kiện chăm sóc, giáo dục và môi trường sống cho con thì vẫn có thể được giao quyền nuôi dưỡng.

Ngoại tình có làm mất quyền đối với tài sản chung không?

Theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, khi chia tài sản, Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố khác nhau, trong đó có lỗi của mỗi bên trong việc làm cho hôn nhân đổ vỡ.

Điều này có nghĩa là hành vi ngoại tình có thể được xem xét như một yếu tố bất lợi khi chia tài sản, nhưng không đồng nghĩa với việc người ngoại tình sẽ mất toàn bộ quyền lợi.

Cần làm gì nếu nghi ngờ tài sản bị tẩu tán?

Đây là vấn đề thường gặp trong các vụ ly hôn có yếu tố ngoại tình.

Bạn cần đặc biệt lưu ý nếu phát hiện:

• Chuyển tiền bất thường cho người khác;
• Bán tài sản có giá trị lớn;
• Tặng cho tài sản trước khi ly hôn;
• Rút toàn bộ tiền tiết kiệm trong thời gian ngắn.

Khi có dấu hiệu bất thường, nên tham khảo ý kiến luật sư sớm để xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi và tài sản hợp pháp của mình.

6. Thu thập chứng cứ ngoại tình như thế nào?

Trong nhiều vụ việc, khách hàng có chứng cứ nhưng lại thu thập không đúng cách.

Một số loại tài liệu thường được sử dụng gồm:

• Tin nhắn;
• Email;
• Hình ảnh;
• Video;
• Lời khai của người làm chứng;
• Tài liệu thể hiện việc chung sống như vợ chồng.

Có được thuê thám tử không?

Nhiều người lựa chọn thuê thám tử để xác minh hành vi ngoại tình. Tuy nhiên, không phải mọi tài liệu do thám tử cung cấp đều tự động được công nhận là chứng cứ trước Tòa án.

Giá trị chứng minh còn phụ thuộc vào cách thức thu thập và tính hợp pháp của tài liệu.

Có được tự ý kiểm tra điện thoại của vợ hoặc chồng không?

Đây là sai lầm khá phổ biến. Việc tự ý truy cập tài khoản cá nhân, thư điện tử hoặc dữ liệu riêng tư của người khác có thể phát sinh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Lưu ý: Trước khi thu thập chứng cứ, nên tham khảo ý kiến luật sư để tránh làm giảm giá trị chứng minh hoặc vi phạm quy định pháp luật.

7. Những sai lầm cần tránh khi phát hiện ngoại tình

Trong thực tế, nhiều người vì quá tức giận nên thực hiện các hành vi gây bất lợi cho chính mình:

• Đăng tải hình ảnh lên mạng xã hội;
• Livestream đánh ghen;
• Xâm nhập điện thoại hoặc tài khoản cá nhân;
• Đe dọa người thứ ba;
• Hủy hoại tài sản;
• Thu thập chứng cứ trái pháp luật.

Những hành vi này thường không giúp giải quyết tranh chấp mà còn có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý khác. Điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, bảo lưu chứng cứ và có hướng xử lý phù hợp ngay từ đầu.