Tái định cư là một trong những chính sách quan trọng nhằm đảm bảo quyền lợi và sự ổn định cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất. Theo Khoản 39 Điều 3 Luật Đất đai 2024, tái định cư là việc Nhà nước thực hiện bồi thường bằng đất ở hoặc bằng nhà ở tại khu tái định cư hoặc địa điểm khác phù hợp cho người có đất thu hồi hoặc hỗ trợ bằng giao đất ở, nhà ở tái định cư cho người không đủ điều kiện bồi thường về đất ở theo quy định của Luật này nhưng không còn chỗ ở nào khác

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào bị thu hồi đất cũng được nhận suất tái định cư. Dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, dưới đây là phân tích chi tiết các trường hợp không được hỗ trợ tái định cư.

1. Người sử dụng đất không đủ điều kiện bồi thường về đất ở

Theo quy định tại Điều 95 Luật Đất đai 2024, để được xem xét tái định cư, diện tích đất ở bị thu hồi trước hết phải đáp ứng đủ điều kiện được bồi thường. Do đó, các trường hợp đất lấn, chiếm, đất sử dụng trái phép, hoặc các trường hợp không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ không được xét tái định cư theo diện bồi thường đất ở. Trong trường hợp này, người dân chỉ có thể được xem xét hỗ trợ về tài sản trên đất, nhưng không được giao đất ở hoặc nhà ở tái định cư.

2. Người sử dụng đất vẫn còn chỗ ở khác trong địa bàn

Nguyên tắc cốt lõi của chính sách tái định cư là đảm bảo người dân không bị mất chỗ ở ổn định. Do đó, nếu hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất ở nhưng vẫn còn đất ở hoặc nhà ở khác trong phạm vi địa bàn xã, phường, thị trấn (đối với khu vực nông thôn) hoặc quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương (đối với khu vực đô thị), Nhà nước sẽ không hỗ trợ tái định cư. Nhà nước coi như người dân đã có nơi ở hợp pháp khác và không lâm vào hoàn cảnh vô gia cư sau khi thu hồi đất.

3. Diện tích đất ở còn lại sau thu hồi đủ điều kiện để ở

Trong trường hợp Nhà nước chỉ thu hồi một phần diện tích đất ở, người sử dụng đất sẽ không được hỗ trợ tái định cư nếu phần diện tích đất còn lại vẫn đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật để ở. Cụ thể, diện tích còn lại phải phù hợp với hạn mức diện tích tối thiểu được phép tách thửa hoặc đáp ứng quy hoạch xây dựng chi tiết của địa phương. Khi đó, chủ sử dụng đất được bồi thường giá trị diện tích đất bị thu hồi và tài sản gắn liền, nhưng tiếp tục sử dụng diện tích đất còn lại để sinh sống.

4. Người không đủ điều kiện bồi thường nhưng vẫn còn chỗ ở khác

Đây là trường hợp áp dụng cho đối tượng không đủ điều kiện bồi thường đất ở (như mục 1), nhưng Nhà nước xem xét hỗ trợ theo chính sách nhân văn. Tuy nhiên, sự hỗ trợ này chỉ được thực hiện nếu hộ gia đình, cá nhân không còn chỗ ở nào khác tại địa phương. Nếu người dân không đủ điều kiện bồi thường đất ở, nhưng vẫn còn nhà ở khác, họ sẽ không được nhận hỗ trợ tái định cư. Mục đích của quy định này là tập trung nguồn lực của Nhà nước cho những đối tượng thực sự lâm vào hoàn cảnh khó khăn về chỗ ở.

Việc nắm vững các quy định về trường hợp không được hỗ trợ tái định cư giúp người dân và doanh nghiệp chủ động trong việc kiểm tra, đối chiếu thực trạng quyền sử dụng đất, từ đó chuẩn bị các phương án ổn định cuộc sống và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của mình.

Công ty Luật TNHH Thinksmart 
0911.796.555