Nghị định 79/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý bảo vệ biên giới quốc gia được ban hành ngày 18/03/2026. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế hoặc bổ sung các quy định cũ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới, đặc biệt là việc siết chặt kỷ cương tại các khu vực nhạy cảm về an ninh quốc phòng.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định 79/2026/NĐ-CP thiết lập một hành lang pháp lý toàn diện nhằm xác định rõ danh mục các hành vi vi phạm hành chính, phân định giữa hành vi đã kết thúc và hành vi đang thực hiện.

Về chế tài xử phạt: nghị định không chỉ dừng lại ở việc quy định các hình thức xử phạt chính như phạt tiền, mà còn chi tiết hóa các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả. Việc này thể hiện rằng luật không chỉ dừng lại ở việc trừng phạt hành vi vi phạm mà còn buộc chủ thể vi phạm phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của biên giới, mốc quốc giới hoặc các công trình quốc phòng đã bị tác động trái phép. Sự phân tách rõ ràng giữa mức phạt cho hành vi đang thực hiện và đã kết thúc giúp cơ quan chức năng áp dụng thời hiệu xử phạt một cách chính xác, tránh các tranh chấp pháp lý phát sinh trong quá trình thực thi.

Về thẩm quyền xử lý: để khắc phục tình trạng chồng chéo trong quản lý tại các khu vực nhạy cảm, nghị định đã phân định rạch ròi thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền ra quyết định xử phạt theo từng cấp bậc và chức danh cụ thể (từ lực lượng Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển đến các cấp chính quyền địa phương). Cơ chế này không chỉ tạo ra sự minh bạch trong hoạt động công vụ mà còn là cơ sở để người dân, doanh nghiệp thực hiện quyền giám sát, khiếu nại đối với các quyết định hành chính khi cần thiết.

Đối tượng áp dụng: bao gồm cả cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước. Đáng chú ý, Nghị định định nghĩa rõ các loại hình tổ chức từ doanh nghiệp, hợp tác xã đến các tổ chức chính trị – xã hội. Riêng đối với hộ kinh doanh và hộ gia đình, mức phạt được áp dụng tương tự như đối với cá nhân.

2. Mức phạt đối với những hành vi cụ thể

Nhóm hành vi	Mức phạt
Vi phạm về quản lý, bảo vệ biên giới, mốc quốc giới	Có thể bị phạt từ 30.000.000 đến 75.000.000 đồng
Vi phạm quy chế khu vực biên giới, như không mang theo giấy tờ tùy thân	Có thể bị phạt từ 300.000 đến 40.000.000 đồng
Vi phạm quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền	Có thể bị phạt từ 500.000 đến 20.000.000 đồng
Vi phạm về quản lý hoạt động trong khu vực biên giới biển	Có thể bị phạt từ 300.000 đến 75.000.000 đồng

Nghị định 79/2026/NĐ-CP thể hiện sự tiến bộ và tính thực tiễn cao, cụ thể: Nghị định đã lấp đầy các khoảng trống pháp lý bằng quy định: “Các hành vi không quy định tại Nghị định này sẽ áp dụng quy định về xử phạt trong các lĩnh vực quản lý nhà nước khác có liên quan”. điều này đảm bảo mọi hành vi vi phạm tại khu vực biên giới đều bị xử lý, không có ngoại lệ. Mức phạt tiền lên đến 75 triệu đồng đối với cá nhân trong lĩnh vực bảo vệ mốc quốc giới và biên giới biển cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc bảo vệ chủ quyền.

Nghị định 79/2026/NĐ-CP không chỉ là công cụ để cơ quan chức năng thực thi nhiệm vụ mà còn là cẩm nang pháp lý để các tổ chức, cá nhân hoạt động tại khu vực biên giới tự điều chỉnh hành vi của mình. Việc nắm vững các quy định về giấy tờ, quy trình tại cửa khẩu và biên giới biển sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý và thiệt hại tài chính không đáng có. Các doanh nghiệp có hoạt động logistics, xuất nhập khẩu hoặc dự án đầu tư tại khu vực biên giới cần tổ chức rà soát lại quy trình vận hành và phổ biến quy định mới này cho cán bộ, nhân viên để đảm bảo tuân thủ tuyệt đối.